رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران در گفت‌و‌گویی با خبرنگار سپید

روزنامه سپید – کسی حرف نظام پزشکی را نمی‌خواند

علی ابراهیمی

ایرج خسرونیا، رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران در گفت‌و‌گویی با خبرنگار سپید از حال و روز این روزهای پزشکان و کادر درمانی گفت و انتقاداتی به نحوه عملکر وزارت بهداشت در بحران کرونا و به سازمان نظام پزشکی کشور در مواجهه با تعرفه‌ها، مالیات پزشکان و تعامل با شهرداری‌ها داشت. در ادامه متن این مصاحبه را می‌خوانید.
سپید: وضعیت فعلی جامعه پزشکی به‌ویژه متخصصین داخلی چگونه است؟
وضعیتی که در حال حاضر در بین جامعه پزشکی و همه کادر سلامت وجود دارد ترس از به خطر افتادن سلامت هموطنانمان است. البته در طول مدت زمان شیوع بحران کرونا بسیاری از متخصصین داخلی مانند متخصصان بیماری‌های عفونی و ریه در مواجهه مستقیم با بیماری قرار گرفتند و تعداد زیاد از هم دوره‌ای‌های ما و یا متخصصان دوره‌های دیگر مبتلا شدند و متاسفانه تعدادی از آنها را از دست داده‌ایم و از این نظر وضعیت متخصین داخلی از لحاظ کاری و روحیه ادامه کار وضعیت مطلوبی نیست.
سپید: تا الان چند نفر از متخصصان داخلی مبتلا و چند نفر شهید شده‌اند؟
هنوز آمار دقیقی در دست نیست ولی حدودا 20 تا 25 نفر از متخصصین داخلی فوت کرده‌اند و بیش از 100 تا 110 نفر نیز به کروناویروس آلوده شده‌اند و تعداد زیادی از این همکاران مدت‌های زیادی را در بخش‌های آی‌سی‌یو و سی‌سی‌یو بودند که از این تعداد عده‌ای درمان شده و عده‌ای نیز در حال طی کردن روند درمان خود هستند.
سپید: نظر درباره زمان اعلام وقوع بیماری کرونا در کشور چیست؟
متاسفانه شروع کرونا همراه با پیک بیماری آنفلوانزای فصلی بود و تصور همکاران ما این بود که بسیاری از افرادی مبتلا به آنفلوانزا هستند و کسانی هم که فوت می‌کردند این تصور وجود داشت که بر اثر آنفلوانزا فوت کرده‌اند. دولت هم که اواخر بهمن‌ماه متوجه این موضوع شد مقداری دیر اقدام کرد و دیر اطلاع‌رسانی کردند و با همه این اتفاقات اقدامات پیشگرانه از ابتدای اسفندماه به‌صورت جدی آغاز شد. البته این بحران یک مشکل بین‌المللی است و حتی کشورهای پیشرفته مانند ایتالیا، انگلیس، آلمان و حتی ترکیه هم با این بیماری دست به گریبان هستند و این بیماری شوخی‌بردار نیست. البته انتقاداتی به نحوه اعلام تعداد مبتلایان وارد بود، اما اینکه این اعداد درست بوده یا نه تاثیری در روند فعلی بیماری و درمان مبتلایان ندارد. برای مثال حتی اگر 2 هزار نفر هم از قلم افتاده باشند، چیزی را تغییر نمی دهد. البته متاسانه مشکلی که در کشورهای جهان سوم وجود دارد این است که نامه‌نگاری‌ها و دستور گرفتن‌ها از جاهای مختلف سبب می‌شود که تصمیم‌گیری‌ها راجع به موضوعات مهم به تاخیر بیفتد و این خود مشکل‌ساز می‌شود.
سپید: اشکالات وزارت بهداشت در مدیریت بیماری تا به امروز چه بوده است؟
یکی از مشکلاتی که جامعه پزشکی در روزهای نخست با آن مواجه بود و امروز نیز با شدت کمتری با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند این بود که پزشکان و پرستاران را بدون تجهیزات محافظتی به مقابله با این بیماری فرستادند و به بسیاری از بیمارستان‌ها دستور داده شد که بیماران کرونایی را درمان کنند، اما یک عدد ماسک، روپوش و گان به آنها ندادند. این برای بنده جای سوال است که ماسک‌های احتکاری که 40 میلیون 40 میلیون از آنها کشف می‌شد و یا آنها که از کشور چین وارد شد، به یکباره کجا توزیع شد. زیرا بنده به عنوان پزشک زمانی که وارد بیمارستان می‌شدم هیچ وسیله حفاظتی دریافت نمی‌کردم و باید خودم ماسک تهیه می‌کردم. اگر هم پیدا نمی‌کردم باید بدون وسیله حفاظتی در محل کار خود حاضر می‌شدم. ازاین‌رو بسیاری از همکاران بنده که به این ویروس مبتلا شدند به علت نبود تجهیزات و بی‌مبالاتی مسئولان بیمارستان‌ها بود. همچنین امروز اعلام می‌شود که متخصصین بیماری‌های داخلی و ریوی باید در مطب‌های خود باشند درحالی که یک عدد ماسک یا ماده ضدعفونی کننده به ما نداده‌اند. البته تعداد بسیار محدودی را در روزهای نخست به سازمان نظام پزشکی دادند که در همان روزهای اول تمام شد و به مابقی پزشکان داده نشد؛ بنابراین اینها مشکلاتی است که باید وزارت بهداشت برای آنها چاره‌اندیشی کند و بایستی فردی را مسئول مستقیم این موارد قرار دهد.
سپید: آیا سازمان نظام پزشکی این مشکلات را به وزارت بهداشت انتقال نداده است؟
سازمان نظام پزشکی چندین بار در این خصوص با وزارت بهداشت مکاتبه کرده است، اما تنها تعداد محدودی امکانات در اختیار پزشکان قرار داده‌اند. حتی مواردی را نیز که در اختیار ما قرار داده‌اند مبلغ آن را از ما گرفته‌اند، اما همین را هم در اختیار ما قرار نمی‌دهند و ما مجبور هستیم ماسکی را که 5 هزار تومان است با سه برابر قیمت از بازار آزاد تهیه کنیم؛ بنابراین این اجحاف در حق پزشکان است زیرا در حال حاضر درآمدی هم ندارند و حتی جانشان نیز در خطر است، اما مسئولان فقط درباره این موضوعات صحبت می‌کنند و هیچ اقدام قابل قبولی انجام نمی‌دهند.
سپید: نظر شما در خصوص دستور تعطیلی مطب‌ها از سوی وزارت بهداشت چیست؟
این تصمیم اقدام درستی نبود زیرا بیشتر مراجعین مطب‌ها بیمارانی بودند که عمل جراحی داشته و یا مشکل قلبی داشتند و بایستی داروی مناسب را دریافت می‌کردند و باید مطب‌ها باز می‌ماندند. البته بسیاری از همکاران بنده در جامعه پزشکی سعی کردند که از طریق فضای مجازی و یا در اختیار گذاشتن شماره تماس‌های شخصی خود به بیماران، این مشکلات را به حداقل برسانند؛ بنابراین مطب و سایر مراکز نه‌تنها در این ایام باید باز می‌ماندند بلکه بیشتر از ساعات مقرر نیز باید اجازه فعالیت پیدا می‌کردند تا در اختیار بیماران باشند.
سپید: در مواردی پرسنل بیمارستان‌ها به‌دلیل کمبود امکانات تهدید به استعفا کردند و این اقدام به مذاق مدیران بیمارستان‌ها خوش نیامد و آنها را تهدید به اخراج کردند، نظر شما در این خصوص چیست؟
امروز زمان گلایه و شکایت نیست و بهتر است تا چند ماه از زندگی خود را به‌صورت ویژه در اختیار مردم قرار دهیم و اگر قرار باشد شکایتی هم داشته باشیم برای زمان بعد از بحران است. البته مسئولان هم باید بدانند که وقتی کادر درمان با فداکاری حاضر به حضور در محل کار خود هستند باید امکانات لازم را در اختیار آنها قرار دهند و به جای اینکه ماسک و روپوش و سایر امکانات را برای ایام دیگر ذخیره کنند، امروز در اختیار کادر درمان قرار دهند و از جان آنها محافظت کنند. البته ممکن الست برخی مسئولان صحبت‌های بنده را منکر شوند، اما من به عینه دیدم که بیمارستانی هیچگونه امکاناتی نداشت که در اختیار پرسنل قرار دهد زیرا وزارت بهداشت این امکانات را برای آنها تهیه نکرده بود؛ بنابراین می‌بایست محصولات احتکار شده را مستقیما در اختیار بیمارستان ها قرار می‌دادند.
سپید: وزارت بهداشت که اعلام کرد این محصولات در مراز درمانی توزیع شد، این اتفاق نیفتاد؟
بنده یک برنامه تلویزیونی را دیدم که در آن اعلام می‌کردند که تعدادی از این اقلام مانند ماسک‌ها گم شده است و سازمان تعزیارت اعلام کرد که به وزارت بهداشت تحویل داده شده و مسئول وزارت بهداشت در این برنامه اعلام کرد که این اتفاق نیفتاده است. به هر حال نمی‌دانم که چه اتفاقی افتاده بود، اما این را خوب می‌دانم که تعداد اندکی از این امکانت در اختیار بیمارستان‌ها قرار گرفت.
سپید: آیا کمبودها همچنان ادامه دارد؟
کمبودها همچنان وجود دارد، اما نه با شدت روزهای نخست؛ البته بخش زیادی از امکانات موجود در بیمارستان‌ها نتیجه کمک‌های مردمی در ساخت ماسک و روپوش و غیره است. خوشبختانه شدت بیماری نیز کاهش پیدا کرده است و امروز نسبت به ماه نخست شیوع بیماری در کشور مراجعات کمتری وجود دارد.
سپید: ساعت کاری کادر درمان نیز بعد از وقوع بحران تغییر کرد؟
در روزهای نخست بحران و حتی در حال حاضر در برخی مراکز ساعت کاری مفهوم نداشت و افرادی بودند که حداقل 48 ساعت در بیمارستان ها بودند. البته الزامی نبود و افراد به صورت داوطلبانه اقدام به این کار می کردند. این نکته را هم باید بگوییم که با زور هیچ کاری پیش نمی‌رود و این موضوع در جامعه پزشکی نیز صادق بوده است، زیرا هر وزیر یا دولتی که قصد اعمال زور بر علیه جامعه پزشکی داشته‌اند با شکست مواجه شده‌اند.
سپید: ورشکستگی بیمارستان‌های خصوصی یکی از مشکلاتی است که بعد از وقوع کرونا در کشور با سرعت زیادی اتفاق افتاده است؛ بنظر شما چگونه می‌توان جلوی این روند را گرفت؟
برخی از بیمارستان‌های خصوصی قبل از کرونا نیز ورشکسته بودند زیرا بیمارستانی که مریض آن وابسته به برگه بیمه بود و بیمه هم ماه‌ها بود که مطالبات را پرداخت نمی‌کرد عملا ورشکسته شده بود، اما امروز که حتی مریض معمولی هم در این بیمارستان‌ها وجود ندارد و بیمارستان‌های درجه 2 و 3 درآمدی از این طریق ندارند. از‌این‌رو به اعتقاد بنده دولت باید به بیمارستان‌های درجه 2 و 3 کمک کند و اگر قرار باشد این مراکز روی پای خود بایستند باید اعتباراتی به آنها داده شود، اما بیمارستان‌های درجه یک که قبلا درآمدهای خوبی داشتند سهامداران آنها باید مقداری از جیب مبارک صرف هزینه‌های پزشکان و پرسنل بیمارستان‌های خود کنند و سعی داشته باشند که آنها حفظ کنند زیرا بیکار کردن این افراد قدری بی‌انصافی است. البته اداره کار می‌تواند در این خصوص ورود کند و دولت باید الزامی را برای عدم تعدیل نیرو به این مراکز ابلاغ کند.
سپید: هنوز تعرفه‌های سال جدید اعلام نشده است و ما شاهد هستیم که هر ساله جامعه پزشکی به روند تعییتن تعرفه‌ها اعتراض دارد، بنظر شما چگونه می‌توان تعرفه‌ها را منطقی و با اجماع عمومی تعیین کرد؟
در حال حاضر شرایط کشور به گونه‌ای نیست که بتوان در خصوص مسائل مالی صحبت کرد زیرا امروز جامعه با مشکلات عدیده‌ای مواجه است و اگر بنده به‌عنوان رئیس یک انجمن پزشکی در خصوص مسائل مالی صحبت کنم اتفاق جالبی نیست، اما در خصوص اینکه چرا اجماع عمومی درباره تعرفه‌های اعلامی هر سال وجود ندارد، باید گفت که خواسته ما به عنوان اعضای جامعه پزشکی این است که برای تعیین تعرفه‌ها در سال‌های آینده باید ببینیم که در کشورهایی مانند امریکا و کشورهای اروپایی چگونه تعیین می‌شود و ما نیز از این روند تبعیت کنیم زیرا ما تافته‌ای جدا بافته نیستیم.
امروز هر قیمتی که بر روی کالا یا خدمات گذاشته می‌شود مطابق با تغییرات قیمتی و تورم سالانه است و تمام دولت‌ها از این روند تبعیت می‌کنند؛ بنابراین برای تعیین تعرفه‌ها نیازی به تشکیل کمیسیون و جلسات خاصی وجود ندارد. در کشور ما تعرفه‌ها توسط خریداران خدمت که سازمان‌های بیمه‌گر هستند، تعیین می‌شود و این اتفاق در جلسه‌ای که با حضور نمایندگان شرکت‌های بیمه‌گذار، یک نفر نماینده سازمان نظام پزشکی و یک نفر هم نماینده وزارت بهداشت تشکیل می‌شود اتفاق می‌افتد که در این جلسه نمایندگان شرکت‌های بیمه که غالبا هم پزشک نیستند، تعرفه‌ها را با این نگاه که هرچقدر پایین‌تر باشد به نفع بیمه است، تعیین می‌کنند. انتقاد دیگری که ما به روند تعیین عرفه‌ها داریم این است که بعد از پیشنهاد تعرفه به مجلس، این نهاد باید تیمی متشکل از کارشناسان بهداشت و درمان داشته باشد و آنها متوجه باشند که وضعیت جامعه چگونه است تا پیشنهادات درست که به نفع جامعه و نه پزشکان باشد را به مجلس ارائه دهد؛ بنابراین زمانی که در مجلس بر علیه جامعه پزشکی صحبت می‌شود و همیشه عده‌ای هستند که بر علیه جامعه پزشکی صحبت کنند و خوشبختانه دوره آنها رو به اتمام است، هر زمانی در خصوص تعرفه‌ها و مراکز درمانی صحبت می‌شد و بدون اطلاع از موضوعی و بلد بودن کار کارشناسی در این حوزه بر علیه جامعه پزشکی صحبت می‌کنند و ما بدترین دوران را در مجلس بر علیه جامعه پزشکی در این دوره تجربه کردیم.
سپید: آیا این نظرات نوعی انتقاد به کمیسیون بهداشت مجلس هم است؟
بله وقتی اعضای این کمیسیون خواب هستند و زمانی که برای سال‌های بعد خود فکر می‌کنند و صحبتی نمی‌کنند چه باید گفت. متاسفانه مسئولینی که باید در این مواقع اظهارنظر کنند به فکر میزی هستند که پشت آن نشسته‌اند و فکر می‌کنند که 4 سال بعد باید این میز را حفظ کنند و صحبت‌هایی را مطرح می‌کنند که به مذاق بالاترها خوش بیاید و کاری به زیردستان خود ندارند.
سپید: آیا سازمان نظام پزشکی بعنوان نماینده صنف پزشکان نباید در این خصوص ورود کند؟
متاسفانه کسی نظر سازمان نظام پزشکی را به رسمیت نمی‌شناسد و به حرف آنها گوش نمی‌دهد زیرا شاهد هستیم که بارها اعداد از سوی این سازمان اعلام می‌شود، اما در نهایت تصمیم‌های دیگری گرفته می‌شود. مگر امروز بانک مرکزی اعلام نمی‌کند که تورم سال گذشته بیش از 40 درصد بوده است؛ بنابراین همین مبلغ را بر روی تعرفه‌های سال قبل اضافه کنند و این رقم معیار افزایش تعرفه‌ها باشد.
سپید: وضعیت طرح ترافیک پزشکان برای سال جدید چگونه است؟
امروز شهرداری تهران از شرایط به وجود آمده در کشور در نتیجه بحران کرونا سوءاستفاده کرده و هزینه طرح ترافیک پزشکان را 3 برابر کرده است. متاسفانه نظام پزشکی هم صدایش درنیامد و این تصمیم در حال اجرا است و تنها چند روز دیگر به پایان آن باقی مانده است. سال قبل بایستی مبلغ یک میلیون تومان به‌عنوان پیش‌پرداخت داده می‌شد و با احتساب هزینه‌های دیگر نهایتا 2 میلیون تومان می‌شد، اما امسال مبلغ طرح بیش از 6 میلیون شده و این رقم را بایستی به‌صورت نقد پرداخت کنیم و این روند در موارد دیگر مانند مالیات پزشکان هم به همین منوال است.
سپید: آیا سازمان نظام پزشکی در حل مشکلاتی از این دست کوتاهی می‌کند؟
متاسفانه کسی خط نظام پزشکی را نمی‌خواند. 30 سال پیش نظام پزشکی سازمانی بود که با تعداد اندکی کارمند و یک رئیس و یک معاون همه اقدامات را انجام می‌داد و در همه سطوح هم دخالت می‌کرد و خط آن را هم می‌خواندند، اما متاسفانه در حال حاضر نظام پزشکی مانند یک وزارتخانه شده که با چندین معاون و رئیس و مدیرکل اداره می‌شود و کسی هم گوش به حرف آن نمی‌دهد.
سپید: صحبت‌های شما ممکن است به مذاق سازمان نظام پزشکی و مدیران آن خوش نیاید، آیا مشکلی با این موضوع ندارید؟
بسیاری ممکن است صحبت‌های بنده را نپسندند و حتی بارها برای من در دادگستری پرونده قضایی درست کرده‌اند و این موضوعات برای من عادی است. صحبت بنده این است که چرا باید طرح ترافیک را سه برابر قیمت پارسال بخریم و نظام پزشکی هم که مسئول ثبت نام طرح است با شهرداری همکاری کند و هیچ اعتراضی نداشته باشد.
سپید: نظر شما در خصوص بحث‌های داغ درباره مالیات پزشکان چیست؟
هر صنفی بایستی مالیات خود را بر اساس درآمد خود پرداخت کند، اما در خصوص مالیات پزشکان این رقم با منطق سازگار نیست و ملاک عمل در تعیین مالیات سن پزشکان بوده است و تعیین آن هیچ ارتباطی به درآمد ندارد. در بیشتر صنوف زمانی که فرد به سنین بالای 65 سال می‌رسد فرد بازنشسته شناخته می‌شود، اما این قانون در خصوص پزشکان محلی از اعراب ندارد و مودیان مالیاتی عنوان می‌کنند که 8 تا 10 درصد باید به رقم مالیات سال قبل افزوده شود و کاری هم به این ندارند که فرد بعد از رسیدن به سن 70 سال توانایی ویزیت مریض را دارد یا نه و حتی در مواردی ممکن است مطب را به دلیل مشکلات جسمانی تعطیل کند، اما این موارد برای اداره مالیات اهمیتی ندارد و ملاک تعیین رقم مالیاتی نیست. دو دهه قبل که بنده در سازمان نظام پزشکی بودم اعلام کردیم که نباید به مالیات پزشکان بالای 70 سال اضافه شود و مسئولان آن زمان این موضوع را پذیرفتند ولی امروز هرچقدر پزشک سن بالاتری داشته باشد باید مالیات بیشتری را پرداخت کند.
سپید: نظر شما در خصوص کارتخوان‌های مطب پزشکان چیست؟
ما مخالف وجود کارتخوان در مطب‌ها نیستیم، اما سازمان امور مالیاتی اعلام کرد که باید سیستمی شبیه آنچه در فروشگاه‌های بزرگ خرید و فروش وجود دارد، در مطب‌ها نصب شود و ما با آن مخالف بودیم؛ ما مخاف پرداخت مالیات نیستیم و معتقدیم که همه مشاغل باید بر اساس منطق و انصاف مالیات متناسب با حرفه خود را پرداخت کنند. البته می‌دانیم که برخی از پزشکان درآمدهای بالایی دارند و بایستی این افراد هم مالیات متناسب با درآمد خود را پرداخت کنند، اما زمانی که حساب می‌کنیم می‌بینیم که فردی که باید مالیات خوب بدهد از پرداخت مالیات به دلایلی سرباز می‌زند و فرد دیگری که مستحق پرداخت مالیات با این رقم است مجبود به پرداخت ارقام زیاد می‌شود.
سپید: آیا مالیات پزشکان رقم مشخصی ندارد؟
متاسفانه رقم ثابت و مشخصی وجود ندارد و کاملا سلیقه‌ای است و به نظر ممیز مالیاتی بستگی دارد. هرچند رقم مشخصی به‌عنوان حداقل و حداکثر تعیین می‌شود، اما در اجرا شاهد هستیم که رقم حداقل همیشه رعایت می‌شود ولی رقم حداکثر سقفی ندارد و نظر کارشناس مالیات ارجح‌تر است.
سپید: اختلاف‌نظر شهرداری‌ها با پزشکان در خصوص تابلو مطب و اینکه مطب پزشکان محل کسب و پیشه است، به کجا رسید؟
شهرداری‌ها همچنان حرف خود را می‌زنند و گوششان به حرف قانون بدهکار نیست و پزشکان هر ساله سه فیش را با عناوین حق کسب و پیشه، هزینه تابلو و هزینه حمل ضایعات مطب‌ها به شهرداری‌ها پرداخت می‌کنند